Profiel


Arend de Jong, SVP Internal Audit & Internal Control Air France KLM
‘De opleiding tot VU-RC geeft je een unieke uitgangspositie’

De ‘controller' is degene die als lid van het management team op hoog niveau in de organisatie de financieel-economische en financieel-administratieve functie vervult. De kern van die functie is ‘het bewaken van en het actief bijdragen aan de economische levensvatbaarheid van de organisatie.' Meer specifiek betekent dit dat de controller moet worden toegerust met kennis, inzicht en vaardigheden om de eindverantwoordelijkheid te kunnen dragen voor een betrouwbare interne en externe informatievoorziening van organisaties en de verantwoordelijkheid te kunnen nemen voor de economische rationaliteit van de beslissingen die in de organisatie worden genomen. Dit is echter al lang niet meer voldoende. Meer en meer wordt van controllers een pro-actieve en ondersteunende rol verwacht bij de ontwikkeling, executie en implementatie van operationeel en strategisch beleid. Een ‘allround controller' is daarom zowel ‘Bedrijfseconomisch geweten' als ‘business partner/change agent'. Deze dubbelrol impliceert dat advies enerzijds en rapportage en ‘interne controle' anderzijds toegewezen zijn aan één individu, dat hoge prioriteit bij beide verantwoordelijkheden wordt gelegd, dat de controller gekwalificeerd is om de verantwoordelijkheid vakinhoudelijk in te kunnen vullen en dat hij of zij de vaardigheden bezit om zowel betrokken als onafhankelijk te opereren.

Centraal thema
Het centrale thema van de controllersopleiding aan de Vrije Universiteit is ‘van leren kijken naar leren zien'. De controller moet leren kijken om te kunnen zien. Vaste herkenbare patronen, vooroordelen en vooringenomenheid zijn menselijke eigenschappen die de controller van vandaag zich niet kan veroorloven. Leren kijken is je eigen vooringenomen werkelijkheid opzij zetten. Leren kijken is zonder vooroordeel open staan voor wat er zich in je omgeving afspeelt. Leren kijken is een voorwaarde om te begrijpen wat er gebeurt. Alleen als je werkelijk begrijpt wat er gebeurt, mag je verwachten dat de acties die je onderneemt het gewenste effect sorteren. Begrip is zien wat er werkelijk speelt. Begrip is daarmee niet alleen de brug tussen kijken en zien, maar ook tussen leren en effect sorteren.

Voor wie is de opleiding bestemd?
Het Postgraduate Finance & Control Programme richt zich op zowel controllers werkzaam in concernorganisaties als consultants die concernorganisaties adviseren en die de ambitie hebben door te groeien naar een hoge financiële functie. Het is een op de praktijk gerichte opleiding op wetenschappelijk niveau. Tijdens de opleiding worden cursisten getraind in de kennis, inzichten én vaardigheden die een controller in deze tijd nodig heeft om zowel het bedrijfseconomisch geweten van de organisatie als een goede business partner voor het management te kunnen zijn. Reflectie op de eigen dagelijkse praktijk speelt een grote rol in de opleiding.

Concernorganisaties
De controllersopleiding van de VU richt zich op controllers werkzaam in concernorganisaties en consultants die concernorganisaties adviseren. Onder concernorganisaties verstaan wij grote, vaak internationaal georiënteerde ondernemingen en vergelijkbare economische samenwerkingsverbanden, bestaande uit verschillende divisies of business units. Het tegelijkertijd zelfstandig en onder gemeenschappelijke leiding functioneren van concernonderdelen betekent dat binnen een concern een besturingsdilemma bestaat: wie is waarvoor verantwoordelijk? Dit dilemma wordt opgelost door afspraken te maken over verantwoordelijkheden van de concerntop enerzijds en de concernonderdelen anderzijds. Dergelijke afspraken hebben betrekking op beleidsterreinen als strategie, organisatiestructuur, personeel, inkoop, financiering, planning & control, etc.

Controllers werkzaam in concerns krijgen te maken met dit bestuursdilemma. Dit komt onder andere tot uitdrukking in de keuzes die het concern maakt ten aanzien van de aansturing- en verantwoordingsrelaties van controllers op concernonderdeelniveau: de hiërarchische relatie met het management van het concernonderdeel of de hiërarchische relatie met concerncontrol. Ook uit dit zich in het verschil in werkzaamheden op, de belangenbehartiging van en in het spanningsveld tussen de concerntop en het concernonderdeelniveau. Dit spanningsveld onderscheidt het werkveld van controllers werkzaam in concerns van andere controllers. Het is de specifieke aandacht voor controllers die met dit spanningsveld te maken hebben die de controllersopleiding aan de VU onderscheidt van andere controllersopleidingen. De op dit gebied aanwezige expertise van het docentencorps maakt het mogelijk hieraan een hoogstaande professionele, ‘state of the art' invulling te geven.