Als je kosten bespaart, investeer dan ook in de mensen

Interview met Omar Solinger over zijn Veni-onderzoek

Door: Marieke ter Veer

Omar_Solinger

In 2013 ontving Omar Solinger de prestigieuze Veni-subsidie van NWO voor zijn onderzoek ‘Wil jij veranderen in jouw organisatie?’ waarbij hij gekeken heeft naar het commitment en de tevredenheid van werknemers tijdens organisatieveranderingen. Vier jaar later heeft Omar zijn onderzoek succesvol afgerond en vertelt hij over de resultaten.

Door middel van een meta-analyse heb ik gekeken naar de reacties van medewerkers als een organisatie verandert op basis van:

  • Cost-focus: efficiënter willen werken waarbij de nadruk ligt op kostenbesparing wat kan leiden tot ontslag of grote reorganisaties
  • People-focus: investeren in mensen om ervoor te zorgen dat mensen de kans krijgen om een bijdrage te leveren en te werken aan hun motivatie en hun vaardigheden

Cost-focus

Je ziet een heel duidelijk patroon in de verschillende reacties. Wat blijkt is dat het commitment en de tevredenheid van werknemers behoorlijk daalt na een kostenfocus en dat het ook niet meer terugkomt op het oude niveau. Indirect zorgt dit voor kosten, doordat mensen minder gaan presteren, vaker ziek zijn en weggaan. Deze verborgen kosten worden vaak niet meegenomen in dergelijke beslissingen. In hetzelfde onderzoek hebben we aangetoond dat deze effecten beperkt kunnen worden door sociaaleconomische omstandigheden zoals een sociaal vangnet bij ontslag.

People-focus

Bij people-focus daarentegen stijgt het commitment en de tevredenheid. Het duurt een jaar voordat het effect zichtbaar is, maar daarmee laat dit onderzoek zien dat het wel degelijk zin heeft om te investeren in mensen. De stijging van commitment en tevredenheid leidt uiteindelijk ook tot een stijging in presteren, een daling in ziekte en mensen besluiten minder vaak om weg te gaan. Dit inzicht is goed nieuws voor Human Resources Management (HRM) en bewijst daarmee dat HRM absoluut een strategische factor is.

Combinatie van cost- en people-focus

Tot slot heb ik gekeken naar organisatieveranderingen waarbij er zowel op kosten wordt bespaard als wordt geïnvesteerd in mensen. Daarbij zie je niet de sterke daling en hoge stijging, maar blijft het commitment en de tevredenheid stabiel. Dit lijkt een duurzame oplossing: als je kosten bespaart, investeer dan ook in de mensen. Combineer besparing met investering, omdat het uiteindelijk gaat om wat voor gevoel je mensen geeft. Je kunt wel de buikriem willen aanhalen, maar dan moet er ook wat voor terugkomen.

Ontwikkeling App En-gager

Parallel aan dit onderzoek heeft Omar de afgelopen jaren gewerkt aan de ontwikkeling van een app waarmee gedragsafspraken, Key Performance Indicators, tevredenheid en commitment onmiddellijk en continu gevolgd kunnen worden. In eerste instantie was deze app bedoeld als het meetinstrument voor zijn veni-onderzoek, maar het ontwikkelen van de app bleek uiteindelijk langer te duren, waardoor hij gekozen heeft voor een andere meetmethode voor zijn onderzoek. Inmiddels is de app klaar en fungeert hij onder de naam En-gager.

In de app worden drie vragen aan de werknemers gesteld: ik ben trots, ik hoor erbij, en ik doe mee. De werknemer geeft aan in welke mate dit voor hem of haar van toepassing is. Om de deelnemers blijvend te motiveren mee te doen aan dit langdurige onderzoek, zit er een gamification-element aan verbonden. Teams en community’s werken aan een gezamenlijk doel. Iedereen uit de groep ontvangt bij het invullen een punt en samen ontvangen ze op een bepaald moment een prijs. Je ziet dat het werkt, want als het doel is bereikt gaat de motivatie meteen naar beneden. Met deze nieuwe vorm van onderzoek en meten kan er gekeken worden naar ontwikkelingen binnen een team of community. Je kunt je eigen patroon vergelijken met je groep. De ontwikkeling kan worden gezien als een scenario, waardoor er op basis van een voorspelling tijdig bijgestuurd kan worden. Zeker voor managers, waarvan de werknemers op verschillende vestigingen werkzaam zijn, is de app zeer handig. Ze kunnen zo op afstand een vinger aan de pols houden en weten zo meer wat er speelt in een organisatie dan wanneer er één keer per jaar een medewerkerstevredenheidsonderzoek wordt afgenomen.

app_1app_2app_3

Gedragsverandering

Een nieuwe versie van de tool maakt het mogelijk om gedragsveranderingen te meten. Hierbij worden de deelnemers gestimuleerd minder te doen van het oude en meer te doen van het nieuwe.  Dus te stoppen met iets wat niet werkt en daarvoor in de plaats iets anders te gaan doen. Deze versie van de app zal worden toegepast om de gedragsveranderingen bij supermarktfilialen van Albert Heijn te volgen.

Inmiddels heeft Omar met de app een B.V. opgericht genaamd En-gager Groep B.V. en gebruikt hij de app zelf om als programmacoördinator van de masteropleiding Leadership and Change Management het commitment van zijn studenten te meten.


-------------------------
Omar Solinger is universitair docent bij de afdeling Management en Organisatie van de Vrije Universiteit, de Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam, o.n.solinger@vu.nl