Interview met hoogleraar: Frans Feldberg

“Ik zie mezelf als een ondernemende wetenschapper”

Door Ellen Woudstra

Per 1 februari 2016 is Frans Feldberg benoemd tot hoogleraar Data-Driven Business Innovation. Kortgezegd houdt hij zich bezig met de vraag hoe organisaties grote hoeveelheden data ("big data") kunnen omzetten in waarde. Veel van de systemen, methoden en technologieën die organisaties nu gebruiken zijn niet meer toereikend om de – steeds sneller groeiende – hoeveelheden verschillende data met grote snelheid te verwerken en om te zetten in kennis. Deze ontwikkeling vereist een nieuwe manier van denken. Er moeten dus nieuwe "data-driven" business modellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

Frans: “We leven in een omgeving waarin steeds meer data gegeneerd worden. Die data bieden allerlei mogelijkheden voor organisaties. Je kunt die data gebruiken om inzicht te krijgen in je interne bedrijfsvoering en deze te verbeteren. Maar je kunt ze ook gebruiken voor het ontwikkelen van allerlei nieuwe producten en diensten, om te innoveren. En dat is natuurlijk een heel interessant domein. Als jij bijvoorbeeld ski’s koopt, dan kun je daarbij een app downloaden. Die app kan ervoor zorgen dat je ski-ervaring wordt vergroot. Je kunt bijvoorbeeld de app downloaden van de leverancier van jouw ski’s. Die leverancier kan jou, omdat je informatie deelt, weer advies geven om een bepaalde piste te kiezen. Maar zo’n app kan ook advies leveren om nog een betere skiër te worden. Het is niet meer alleen dat ze jou ski’s verkopen, maar ter aanvulling op het fysieke product, de ski’s, ook steeds meer op data gebaseerde diensten. Op grond van informatie weet de skileverancier bijvoorbeeld dat jij een type A skiër bent en kan jou een passende skiverzekering bieden. Dan merk je dat zo’n organisatie op basis van data aan het innoveren is.”

“Privacy is natuurlijk een heel groot goed”

Een discussie die altijd opduikt gaat over privacy. “Privacy is natuurlijk een heel groot goed en dat moeten we ook zeker waarborgen. Dat de vraag over privacy-issues opdoemt is terecht; dat we daar een antwoord op moeten vinden is evident. Die antwoorden vormen een randvoorwaarde om de mogelijkheden die big data kunnen bieden te kunnen benutten,” aldus Frans.

“Er wordt wel gezegd dat één van de pijlers om de zorg in de toekomst betaalbaar te houden het creëren van nieuwe inzichten op basis van grote hoeveelheden data is.” Hij voegt daaraan toe: “Er zijn trouwens heel veel mogelijkheden die je kunt benutten zonder dat je in privacyvraagstukken terecht komt. Een heel mooi voorbeeld is een leverancier van vliegtuigmotoren. De sensoren in die motoren genereren data, op basis waarvan de motoren in de gaten kunnen worden gehouden. Temperatuur speelt daar een hele belangrijke rol in. Dezelfde software, inclusief de data die sensoren leveren, wordt nu gebruikt als vertrekpunt voor het ontwikkelen van intensive care modellen die in ziekenhuizen worden gebruikt om blijvende hersenschade te voorkomen als gevolg van een ongeluk. Het is zeer belangrijk om de temperatuur van de hersenen heel goed te monitoren.”

De belangstelling van studenten voor dit vakgebied is groot. Frans zegt daarover: “Het domein van business intelligence & analytics is op dit moment enorm populair, mede omdat men ziet dat er vanuit de maatschappij en het bedrijfsleven vraag is naar kennis op dit gebied. Zowel in het reguliere masterprogramma, als in de bachelor zijn de vakken populair en we merken dat studenten vanuit verschillende faculteiten vakken bij ons volgen. Daarnaast hebben we een postgraduate opleiding opgezet, Business Analytics / Data Science, en daar is zelfs sprake van een wachtlijst.”

“Het gaat om het creëren van een evenwichtige value exchange”

Frans heeft duidelijke plannen: “Een belangrijk element binnen mijn leerstoel is natuurlijk het verbinden van de universiteit met de samenleving. Met name als het gaat om vraagstukken op het gebied van big data en innovatie. Mijn plannen voor de komende jaren zijn gericht op het versterken van het ecosysteem dat we nu al rondom ons onderzoek neer hebben gezet, dus de samenwerking met de omgeving. We werken samen met een variëteit aan organisaties: bedrijven, overheden, zorginstellingen, gemeentes, etc. Op basis van ons wetenschappelijk onderzoek kunnen wij waarde toevoegen aan die organisaties. Omgekeerd kunnen wij het onderwijs en wetenschappelijk onderzoek versterken als wij actief samenwerken met onze omgeving. Op die manier kunnen we een win-win situatie creëren voor zowel de wetenschappers, als het onderwijs, als de organisaties waar we mee samenwerken. Het gaat om het creëren van een evenwichtige value exchange.”

Frans zit nooit stil: “Ik zie mezelf als een ondernemende wetenschapper. Ik zie kansen en mogelijkheden. Met name waar we als wetenschappers onze kennis kunnen vergroten en toepassen door samen te werken met andere organisaties, met de omgeving. Dat kan je heel ondernemend aanpakken. En ik heb de afgelopen jaren een aantal zaadjes geplant, met de gedachte, niet alle zaadjes zullen opkomen. Maar er zijn er nu toch redelijk wat opgekomen.” Hij voegt lachend toe: “Dat betekent dat er wel wat keuzes gemaakt moeten worden.”

Frans Feldberg is getrouwd en heeft een dochter van 17 en een zoon van 15 jaar oud. In zijn schaarse vrije tijd stapt hij regelmatig op zijn racefiets en zwemt hij graag. Hij heeft in het verleden aan wedstrijdzwemmen en waterpolo gedaan. Daarnaast is Frans een muziekliefhebber in de volle breedte, je kunt hem zowel in het Concertgebouw als bij Pinkpop aantreffen. Op de vraag “Beatles of Stones?” antwoordt hij resoluut “Stones.”

Frans Feldberg

Frans Feldberg (1963) heeft Bedrijfskundige Informatica en Bedrijfskundige Economie (cum laude) gestudeerd. Hij promoveerde op zijn proefschrift getiteld “The Influence of Decision Support Systems, Context Effects, and Cognitive Style on Decision Strategy”. Hij is medeoprichter en directeur van ACBA (Amsterdam Center for Business Analytics), medeoprichter en -directeur van het postdoctorale programma Business Analytics/Data Science aan de VU Business School. Daarnaast is hij medeoprichter en lid van het bestuur van Data Science Alkmaar, het regionale kennis- en innovatiecentrum op het gebied van data science en big data, waarin de gemeente Alkmaar, ACBA en het lokale bedrijfsleven intensief samenwerken. Als business consultant heeft hij ruime ervaring opgedaan met de ontwikkeling en implementatie van ‘data & analytics driven’ bedrijfsmodellen, diensten en strategieën voor nationale en internationale ondernemingen.

Foto: Fred van Diem