Interview met alumni

Is de nieuwe alumnus een ondernemer?


Door: Lonneke Korenromp

Het aantal ondernemers in Nederland neemt toe. Sterker dan elders in Europa en vooral in de dienstensector. Er wordt wel gesproken over the entrepeneurial economy. Is het ondernemerschap een vanzelfsprekende keuze voor alumni van de School of Business and Economics? We spraken hierover met drie ondernemende alumni.
       
Drenth, Hans        Spaan en Meiling

Hans Drenth studeerde in 1991 af aan de VU als Bedrijfseconoom, met een specialisatie in marketing. Sinds 2005 is hij ondernemer, na 14 jaar gewerkt te hebben in marketing- en E-businessposities bij verschillende organisaties. Zijn bedrijf Canicas adviseert en ondersteunt organisaties bij het verbeteren van hun websites en online campagnes, met als doel de conversie te verhogen: meer omzet, inschrijvingen, doorklikken. Zijn drive is zero waste marketing. Hans helpt organisaties hun ongerichte marketingboodschappen om te vormen naar gerichte marketing voor specifieke klantprofielen. Hiermee worden effectiviteit en opbrengsten sterk verbeterd.

Marieke Spaan en Nina Meiling hebben in 2012 hun master Entrepreneurship afgerond en hebben een jaar later Cashwijzer opgestart. Op no-cure no pay basis analyseren zij de financiële administratie van huishoudens en adviseren zij over het slim inkopen van diensten als internet, energie en verzekeringen. Hiermee besparen hun klanten gemiddeld achthonderd euro op jaarbasis. De dames combineren hun onderneming nu nog met andere werkzaamheden, maar hebben de ambitie om hun activiteiten op korte termijn uit te breiden.

Voor alle gesprekspartners was het ondernemerschap geen vooropgezet plan. Hans groeide er in de loop der jaren naar toe. De verkregen ruimte en vrijheid wil hij inmiddels niet meer missen. Opvallend is dat het gros van zijn studievrienden inmiddels ook niet meer in loondienst werkt. Hans: “Ik denk dat het in de tijdgeest past.” Ontwikkelingen in ICT-technologieën, de groeiende vraag naar diensten, en de beperkte toetredingsbarrières in de dienstensector bieden kansen. Het beeld van ondernemerschap is positiever geworden en steeds meer mensen hebben behoefte aan autonomie in hun werk (zie bijvoorbeeld Audretsch & Thurik, 2010).

Hans: “Toen ik studeerde, was een baan als marketeer bij Unilever het summum. Of een traineeship bij Heineken, of een ander geijkt pad. Ik vraag me af of dat nu anders is.” De ervaring van Nina en Marieke laat echter zien dat voor jezelf beginnen in Nederland ook nu nog geen vanzelfsprekende loopbaanstart is. Volgens de WO-monitor 2013 begint slechts 4% van de SBE alumni direct na het afstuderen een eigen bedrijf. De gemiddelde reactie in de naaste omgeving was: “Zou je dat nu wel doen?” Mentorschap van een ervaren ondernemer hielp hen om hun ambitie door te zetten. Hij stimuleerde hen om doelen concreet te maken en er gestructureerd naar toe te werken. Nu zij op deze manier een basis hebben opgebouwd is een volgende stap te komen tot expansie: hoe kunnen zij hun diensten opschalen? Hoe vergroten zij hun impact? Anders dan in bijvoorbeeld een traineeship moet je als ondernemer je eigen ontwikkeltraject uitstippelen. Ook persoonlijke ontwikkeling is een eigen verantwoordelijkheid.

Na tien jaar ondernemen beaamt Hans dat bijblijven een voortdurende uitdaging is. “Ontwikkelingen, zeker op marketing/Internet gebied, volgen elkaar razendsnel op. Je weet dat het nodig is om in jezelf te investeren, essentieel zelfs, maar het is nog een tweede om het daadwerkelijk te doen met alle praktische zaken en alledaagse beslommeringen die ook tijd vergen.” Dit vraagt om creatieve oplossingen zoals stagiairs die nieuwe theorieën en ontwikkelingen inbrengen of strategische samenwerkingen met anderen. Voor het bijspijkeren van vakinhoudelijke kennis en vaardigheden bieden nieuwe media uitkomst. Zo zonderden Nina en Marieke zich een week af op het Zeeuwse platteland met een online Sales & Marketing training. Seminars zijn een goede bron voor nieuwe en inspirerende ontmoetingen en ideeën. Hans beveelt aan om hierbij vooral buiten de gebaande paden te treden en niet alleen vakspecifieke evenementen te bezoeken: “hoe verder je uit je ‘comfort zone’ stapt, hoe grootser de inspiratie die je opdoet.” De kracht van nieuwe ontmoetingen blijkt al tijdens het interview. Hans stelt een aanname van Cashwijzer – dat mensen hun financiële administratie buiten werktijd moeten regelen – ter discussie, wat meteen een aantal krachtige ideeën en inzichten oplevert, zoals een werkgever die zijn mensen de diensten van Cashwijzer aanbiedt.

Terugkijkend vinden de drie ondernemers dat de opleiding meer had kunnen doen om hen voor te bereiden op ondernemerschap. Nina en Marieke: “Studenten worden opgeleid voor een loopbaan in een corporate omgeving. Zelfs bij het vak ondernemerschap waren medestudenten meer ‘intrapreneurs’ dan ‘entrepreneurs’, en was de invalshoek met name theoretisch.” Inzicht in wat mensen beweegt, overtuigingskracht en onderhandelingsvaardigheden zijn onmisbare vaardigheden, waar in de opleiding een basis voor kan worden gelegd. Dit had hen ook in de opstartfase enorm kunnen helpen. Hans miste Sales bij zijn specialisatie Marketing: hoe herken je koopsignalen en hoe speel je daarop in?

Nu zij de startfase voorbij zijn zoeken Marieke en Nina naar het goede platform om de juiste peer group te ontmoeten. Zij hebben behoefte aan netwerkcontacten die hun ambitie en drive delen en al professioneel te werk gaan. Desgevraagd zien zij hier een rol voor de VU weggelegd. Zij dragen de VU een warm hart toe en zijn benieuwd naar andere ondernemers in het alumninetwerk. Ook Hans ziet de VU als een plek om nieuwe, inspirerende mensen te ontmoeten. Hij noemt het Amsterdam Center for Entrepeneurship (ACE, www.ace-amsterdam.org), waarvoor hij al een aantal gastcolleges heeft verzorgd. Als dit er in zijn studietijd al was geweest, had hij hier zeker aansluiting gezocht. Zijn interesse gaat vooral uit naar activiteiten voor alumni-ondernemers waar, naast een inhoudelijk programma, voldoende ruimte is voor inspirerende ontmoetingen. Nina en Marieke kennen ACE van de Entrepreneurship Day, een jaarlijkse bijeenkomst met workshops voor startende ondernemers. Met deze en andere activiteiten voor en door ondernemers brengt ACE ondernemerschap in én naar de praktijk.

Met de start van een joint master Entrepreneurship met de UvA in 2014-2015 zet de VU een volgende stap om aspirant ondernemers zowel de theorie als de mentaliteit en vaardigheden voor het ondernemerschap mee te geven. Deze nieuwe opleiding is een broedplaats voor enthousiaste en ambitieuze studenten vanuit uiteenlopende achtergronden, die hun passies en ideeën delen met elkaar. Het onderwijs op twee campussen stelt studenten bloot aan twee verschillende academische culturen, wat ze dwingt om verder te kijken en ze voorbereid op een toekomst als ondernemend alumnus.

Referentie
Audretsch, David B. & Thurik, A. Roy (2010). Unraveling the Shift to the Entrepreneurial Economy. Tinbergen Institute Discussion Paper 10-080/3.