Alumni in beeld

Door: Iris Visser

Op de veertiende verdieping van het Philips Center met prachtig uitzicht over de Amstel ontmoeten wij elkaar. De één is afgestudeerd in 1987 en de ander in 2002. De één studeerde Bedrijfseconomie (kandidaats) en de ander Bedrijfseconomie (doctoraal). De een vervolgde zijn studie met de opleiding tot Registercontroller (RC) en de ander met de kopstudies Certified Management Accountant (CMA) en Certified Financial Manager (CFM). Beiden afgestudeerd aan de VU en werkzaam bij Koninklijke Philips, maar dat zal niet de enige overeenkomst tussen hen blijken te zijn.

Graag stel ik aan u voor Ron Wirahadiraksa (CFO en lid Raad van Bestuur) en Frank Muusse (Corporate Finance Manager).   

Ron Wirahadiraksa     Frank Muusse

Eén onderneming en twee generaties: hoe kijken zij terug op hun studie aan de VU?

Wirahadiraksa opent het gesprek met de opmerking dat de VU naar zijn mening in die tijd de beste Bedrijfseconomie-opleiding had die er was en dit kwam mede door professor Traas en zijn gedoceerde concept over interne berichtgeving, beslissingscalculaties en waardetheorie van de onderneming. Wirahadiraksa bestempelt Traas als een echte differentiator en hij gold voor Wirahadiraksa zeker ook als inspirator. Traas doceerde het vak kosten- en winstvraagstukken en behandelde zowel theorie, techniek als praktijkcases. Door zijn waardetheorie over kasstromen, synergie en financieringsruimte leerde je integraal denken en de theorie was en is nog steeds heel actueel. Dit integraal concept geldt als leidraad in de manier waarop Wirahadiraksa Philips financieel aanstuurt.

Muusse vindt de concepten die Ron schetst heel herkenbaar. Als aanvulling geeft hij aan dat zijn opleiding hem leerde om analytisch te denken en werken. Als kanttekening plaatst hij wel dat de opleiding volledig Nederlandstalig was en dat hij een vertaalslag moest maken, omdat hij werkzaam is bij een internationaal bedrijf. Frank koos destijds voor de studie CMA/CFM boven de Registercontrollers opleiding vanwege de praktische herkenbaarheid bij zijn toenmalige Amerikaanse collega’s  en de focus op Financial Management. Ron koos voor de studie Registercontroller en kwam weer onder de vleugels van professor Traas. Muusse had tijdens zijn doctoraalstudie ook zijn vakkeuze afgestemd op de Registeraccountantopleiding, maar wilde toch een breder fundament, met vakken zoals marketing en financiering en kwam zodoende bij Bedrijfseconomie uit.

De initiële keuze voor de VU was voor beide heren hetzelfde: dicht bij huis. De VU werd verkozen boven de UVA, beiden onderstrepen de 'Amsterdamse rivaliteit'. Wirahadiraksa wilde eigenlijk na het VWO een avondopleiding volgen en dan aan het werk gaan, de wijde wereld in. Onverwacht werd hij opgeroepen voor het leger en tijdens zijn diensttijd groeide het besef dat hij zichzelf kon en moest differentiëren. Hij koos voor Bedrijfseconomie. Hij behaalde goede studieresultaten die ervoor zorgden dat de liefde voor zijn vak werd geboren. Al tegen het eind van zijn studie kon Ron bij drie grote accountantskantoren terecht, maar werd door Elbert de With (red. docent Management Accounting bij FEWEB) gewezen op een business course bij Philips en de rest is geschiedenis. Elbert heeft ook bij Frank een belangrijke rol gespeeld, hij was namelijk zijn scriptiebegeleider.

Frank kwam tijdens de middelbare school al in contact met de VU door de Griffioenspelen. Van een voormalig CFO kreeg Muusse ooit de les dat als je een vraagstuk niet op de achterkant van een luciferdoosje kan uitwerken, de oplossing te complex is. De VU bracht de basis voor deze wijsheid welke Muusse nog veelvuldig toepast in zijn huidige werk. 'Je werd gedwongen bij basisvakken als boekhouden, maar ook kwantitatieve methoden 1 en 2 om complexe vraagstukken uit te werken middels het opknippen in kleinere deelproblemen. Ik heb aan de VU geleerd om probleemoplossend en analytisch te denken', aldus Muusse.

Beiden hebben een student-assistentschap vervuld tijdens hun studie. Frank op de afdeling ICT en Ron bij de vakgroep Financiering. Een nuttige aanvulling op je studie om meer te doen dan alleen in de collegebanken te zitten. Hierbij hebben zij leren omgaan met computers tot aan het basisniveau van programmeren toe. Wirahadiraksa geeft aan dat de rode draad in dit gesprek is: 'bringing it back to its essence' en het probleemoplossend vermogen.

Ron merkt op dat het gangbare denken is dat je geen controller of CFO kan zijn wanneer je geen business partner bent. In zijn ogen ben je echter ook geen controller of CFO zonder dat je bovenop de Financial integrity and control zit. 'Je moet je goed bewust zijn van hoe financiële transacties werken en welk effect de interne rapportage heeft op mensen. Ik ben naast Business Partner dus ook een boekhouder, als dat het juiste woord is. Zonder dit, kan ik geen balans lezen.' Muusse vult aan: 'Je wordt gedwongen terug te gaan naar de basis en te leren begrijpen waarom iets op een bepaalde manier werkt.'

Elkaar aanmoedigend middels concepten begint Ron direct op een whiteboard te tekenen om zijn finance 'Piramideconcept' te visualiseren: 'Als CFO moet je van alles kennis hebben, de beginselen kennen en eigenlijk ook zelf hebben gedaan. In de finance piramide heb je in de onderste steen, integrity and control, een deel van de niet-financiële organisatie nodig en bij de bovenste steen, business partnering, heel veel. Je moet bij alle fases betrokken zijn, anders kun je geen verbanden leggen.' Frank herkent dit. Er moet een basis zijn en zonder de onderste laag heeft de piramide geen fundament. 'We moeten boekhouden als onderdeel van Business Partnering zien.'

Philips richt zich op drie sectoren: Healthcare, Consumer Lifestyle en Lighting. Daarbovenop zijn er 5 key assets gehanteerd: (1) toegang tot meer dan 100 markten (als Philips het wil ligt er morgen een nieuw product in de schappen in al deze landen), (2) het merk Philips (degelijk en betrouwbaar), (3) geweldig personeel met een heleboel beschikbare middelen, (4) innovatief vermogen (er gaat bijna geen dag voorbij zonder dat er een nieuw patent wordt toegekend) en (5) een sterke balans (gekenschetst door een A3 / A -credit rating).

Philips verandert door te bespoedigen. Sterke klantgerichtheid en ondernemerschap in de markt, duidelijke strategieën, innoveren met hoge snelheid en kwaliteit, een nieuwe groei- en prestatiegerichte cultuur en de ontwikkeling van een vereenvoudigd operationeel model. Dit alles is verankerd in het transformatie programma 'Accelerate!' waarmee Philips beoogt veel meer waarde te realiseren door het verbeteren van excellence in execution.

Het finance piramidemodel sluit hier helemaal op aan. Wirahadiraksa sluit af met de volgende opmerking: 'Traas heeft het vroeg al aangegeven: groei niet als het rendement op het geïnvesteerde vermogen onder de vermogenskosten ligt.' De vraag is dus steeds hoe de Path to Value te onderbouwen.